;fl/0fL ;+=* M–   pkl:yt hg;+Vofsf] dft[efiff lhNnf tyf k|b]z cg';f/ .                                                                    
Table No. 8 :-  MOTHER-TONES OF POPULATION PRESENT BY DISTRICT AND REGION .
dft[efiff Mother Tongue hDdf  g]kfnL d}yLnL  ef]hk'/L tfdfª cjlw  yf? g]jf/L du/ /fO{ ls/ft u'?ª lnDj' ef]6] z]kf{ df] k|+:yflgo efiff  /fhj+zL  ;tf/  ;'g'jf/  bg'jf/  ;+VofnL  j+ufnL   r]kfË emf+u/  yfdL  lwdfn  df8jf8L dfemL ysfnL kx/L lxGbL lh/]n  p2"{ s'dfn  b/fO{ nfKr] d]r] /fhL  pl8;f cGo gv'n]sf]
k|b]z Regions Total Nepali Maithili Bhojpuri Tamang Abadhi Tharu Newari Magar Rai Kirati Gurung Limbu Bhote Sherpa M.P. Local language Rajbansi Satar Sunwar Danuwar Santhali Bangali Chepang Jhangar Thami Dhimal Madwari Majhi Thakali Pahari Hindi Ziral Urdu Kumal Darai Lapche Macha Ragi Udissa Other Unstated
                                                                               
g]kfn Nepal 9,412,996 4,796,528 1,130,401 577,357 518,812 447,090 406,907 377,727 254,675 239,749 157,778 138,705 84,229 83,986 55,803 18,840 13,362 11,624 10,645 9,915 9,247 9,140 9,046 8,188 6,716 5,895 4,134 3,002 2,867 2,757 2,650 1,724 1,645 1,272 938 801 782 1,627 6,432
                                                                               
k"j{ kxf8 Eastern Hills 1,886,722 1,081,544 10 0 244,299 0 4 63,667 42,145 216,817 6,915 136,803 60,370 0 0 0 12,392 2,862 0 9 0 0 8,952 0 259 3,815 0 661 231 2,757 10 1 0 1,265 0 0 0 391 543
sfe|]knfGrf]s Kavrepalanchok 216,440 115,762 6   76,097     19,968 967 5 304   171       5 2,079   1     1     697   314 16   8             9 30
l;Gw'kfNrf]s Sindhupalchok 186,492 91,268     66,621     15,243 65   39   9,847         783   2     2,286     284       1                 53
bf]nvf Dolakha  132,112 84,249     30,137     6,250 1,369 6 47   1,912       70           6,405     1,409   256                     2
lr;+v' fd]5fk_Chisankhu, Ramechhap 123,357 78,669     16,407     4,713 2,249   680   8,265       8,484           80     663   41   2,735               371  
lr;+v' -cf]vn9'+uf_Chisankhu, Okhaldhunga 164,429 100,310     9,670     1,876 6,203 22,259 288   21,911       1,406           92     209   50   21               1 133
dfem ls/ft Majhkirat 128,404 71,515     3,455     2,865 2,833 44,939 177 8 2,281                         325     2                   4
ef]hk'/ Bhojpur 252,660 172,986     7,099     2,094 5,827 62,866 166 4 1,450       1     2     27     85     3                 3 47
5y"d Chhathum 135,351 56,187     6,730     4,623 11,864 25,351 1,357 28,669 415       45                 74                         36
t]x|y"d Terahthum 422,952 226,392 1   21,385     5,389 6,683 45,116 3,353 99,628 12,968       1,647           7   32 69     58     1           6 217
Onfd Ilam 124,525 84,206 3   6,698   4 646 4,085 16,275 504 8,494 1,150       734     4     54   227       152   2     1,265       1 21
                                                                               
k"j{{ leqL dw]z Eastern inner terai 193,666 101,664 5 1 28,242 0 11,416 3,560 25,182 14,803 23 0 2,324 0 0 0 518 4,887 0 1 1 0 83 0 0 499 0 293 0 0 29 0 0 0 0 0 0 106 29
pbok'/ Udayapur 89,429 40,937 5 1 6,513   11,416 989 13,753 14,297 19   237       99 789   1           330         26               17
l;Gw'nL u9L Sindhuligadhi 104,237 60,727     21,729     2,571 11,429 506 4   2,087       419 4,098     1   83     169   293     3             106 12
                                                                               
k"j{{ t/fO{ Eastern Terai 2,213,282 145,611 1,129,576 576,546 19,617 340 88,663 13,624 15,850 6,520 524 1,836 98 83,986 55,799 18,840 248 3,253 10,645 9,666 4 9,140 10 8,188 5,444 1,222 2 136 946 0 622 278 0 7 938 0 780 274 4,049
emfkf Jhapa 119,700 24,464 1,773 963 1,232 319 2,713 863 1,734 1,205 68 781   15,727 38,143 11,938 105 416 8,705 2,646   84 3 3,529 428 397           196   7 920   113 116 112
lj/f6gu/ Biratnagar 325,645 45,491 70,255 1,994 3,662 2 64,070 7,526 5,296 4,927 391 1,051   68,259 17,656 6,902 115 121 1,940 5,977 2 8,277 1 4,659 2,952 772           82     18   254 90 2,903
xg'dfggu/ Hanumannagar 299,869 10,360 284,653   51   2,134 372 24   4 1               727   526     478                       235 1 303
l;/fxf Siraha 210,532 10,556 187,962   2,560   7,105 608 1,211 170   1               5   253     43                           58
dxf]t/L Mahottari 488,218 30,626 439,883 47 5,325 14 1,287 789 6,203 110 20   84       26 2,702   124     6   206 41   71 354   152             11 137
;nf{xL Sarlahi 162,979 12,243 138,743 20 6,449   3,366 537 1,106 23 1           2 14   2         27 11     58   242             2 133
/f}tx6 Rautahat 218,661 3,875 5,272 205,847 25   2,407 366 190 77 4 1                         141 1     139   63               253
af/f Bara 250,054 7,221 898 231,560 313 5 5,300 2,517 85 8 36 1 14             183 2       1,169   2 65 339   142             53 141
k;f{ Parsha 137,624 775 137 136,115     281 46 1                     2                 56   23           178 1 9
                                                                               
sf7df8f}+ -pkTosf_ -Kathmandu Valley _ 459,990 188,938 88 82 23,248 1 6 239,791 342 88 589 58 1,221 0 4 0 6 352 0 86 19 0 1 0 299 0 4 1,279 1,061 0 960 0 0 0 0 0 0 225 1,242
sf7df8f}+  Kathmandu 224,867 103,035 84 82 13,564 1 2 102,846 267 38 510 19 922   4   2     83 19       299   3   1,011   838             173 1,065
nlntk'/ Lalitpur 145,301 57,460 4   6,317   4 79,220 47 46 63 39 269       3 352   3     1       1 1,279 47   64             47 35
etmk'/ Bhaktapur 89,822 28,443     3,367     57,725 28 4 16   30       1                       3   58             5 142
                                                                               
klZrd kxf8 Western Hills 1,946,502 1,471,356 7 0 119,879 0 293 40,079 145,179 23 146,600 0 12,694 0 0 0 57 1 0 4 3,158 0 0 0 0 280 4,026 5 41 0 678 646 1,220 0 0 0 2 189 85
g'jfsf]6 Nuwakot 162,981 93,349     64,344     3,909 201 3 432   585                                   95               63
wflb+u  Dhading 203,039 130,976     45,103     3,878 5,428   11,792   2,316               3,116             5 2     409         2   12
uf]vf{  Gorkha 151,264 122,630     1,909     2,799 2,474 1 19,665   1,763               6               1                 16  
tgx'F   Tanahau 127,642 77,329     49     8,990 22,785   16,614   1               18         280 19       515   1,039           3
ndh'+u Lamjung 130,935 74,203     7,048     1,866 675 11 45,808   1,072               18           12   1     221              
sf:sL Kaski 127,515 97,956 1   1,405     5,489 950 8 21,413   2                           260   12   19                
:of+u\hf Syangja 339,634 277,803     19     4,459 27,304   29,876   2         1                 116                     47 7
jfu\n'+u Baglung 228,769 199,668     2     2,100 16,142   284   6,953                           3,619         1              
u'NdL Gulmi 301,730 293,304           3,418 4,598   409                                                     1  
kfNkf Palpa 172,993 104,138 6       293 3,171 64,622   307           57     4                 25   49 15 181         125  
                                                                               
;'b"/ klZrd kxf8 Far Western Hills  1,698,083 1,629,345 6 0 6,897 0 28,091 985 23,386 6 1,499 6 7,255 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 44 0 52 0 0 0 0 0 0 224 0 256 31
Ko"7fg Piuthan  212,481 209,856           946 1,098   581                                                        
;Nofg Salyan  415,524 379,406         25,661 2 10,252   55   83                           42   21                   2
h'Dnf  Jumla 184,505 170,692     6,810           1   6,995                           2   5                    
b}n]v Dailekh  208,745 193,601         2,428 22 11,613 6 851                                                 224      
c5fd Achham  152,520 152,330         1   189                                                            
8f]6L Doti 282,637 282,304     87     3 234   2   4                                                 3  
j}t8L Baitadi  158,962 158,489 6       1 3     9   173                               20                 253 8
88]nw'/f Dandeldhura  82,709 82,667           9       6                                 6                   21
                                                                               
dWo leqL dw]z Centeral Inner Terai  244,236 115,606 24 653 76,615 0 24,460 13,550 2,016 1,458 1,157 0 267 0 0 0 103 269 0 1 6,065 0 0 0 55 25 0 628 29 0 36 728 425 0 0 0 0 7 59
lr;fkfgL Chisapani 158,530 61,433 13 8 75,168     13,260 826 1,442 176           103 268   1 5,075       55     628 27   36             7 4
lrtjg Chitawan 67,882 50,826 11 644 1,446   12,156 231 205 8 818   45               990         25     2     2 419           54
gjnk'/ Nawalpur 17,824 3,347   1 1   12,304 59 985 8 163   222         1                           726 6           1
                                                                               
klZrd leqL dw]z Western Inner Terai    98,607 38,774 6 0 0 0 59,666 41 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 21 0 0 0 53 0 16 27 0 0 0 0 0 2 0
bf+u Dang 55,858 30,720 6       25,088 41     1                                                     2  
b]pv'/L Deokhuri  42,749 8,054         34,578                                   21       53   16 27              
                                                                               
klZrd t/fO{  Western Terai   400,357 11,065 644 75 14 360,289 23,704 2,266 548 34 469 2 0 0 0 0 0 0 0 88 0 0 0 0 594 54 58 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 134 319
kfNxL Palhi  96,227 3,064   56   92,502 177 187 189   23                 13         10                           6
dfemv08 Majhkhanda 141,627 6,229 583 16 9 123,438 8,215 1,834 353 34 446                 50         37   57                     32 294
vhxgL Khajahani  125,036 1,393 61 3 5 109,417 13,857 195 5     2               13           54 1                     12 18
lzj/fh Sivaraj 37,467 379       34,932 1,455 50 1                     12         547                         90 1
                                                                               
;'b"/ klZrd t/fO{ Far Western Terai  271,551 12,625 35 0 1 86,460 170,604 164 27 0 1 0 0 0 0 0 38 0 0 60 0 0 0 0 44 0 0 0 454 0 299 44 0 0 0 577 0 43 75
jfs] Banke  95,148 5,341 25     73,580 15,240 136 17               1     36         33       183   244         234   28 50
jlb{of Bardia  67,731 2,509 5     11,715 53,274 7 6               37     2                 126   28         9   13  
s}nfnL Kailali  89,795 4,182 4   1 791 84,266 19 1                     12         11       95   20 44       324   2 23
sGrgk'/ Kanchanpur 18,877 593 1     374 17,824 2 3   1                 10                 50   7         10     2